Kitle iletişim araçlarının toplumdaki yerleri ve işlevleri konularında, bu araçların ortaya çıktıklarından beri en fazla araştırma ve yayının yapıldığı bir dönemdeyiz. Medyanın siyasal, kültürel ve iktisadi işlevleri, günümüzde en çok tartışılan konuların içinde, ön sıralarda yer alıyor. Yükseköğrenimde iletişim bölümlerine artan bir rağbet var. Bazı toplumbilimciler, iletişim konusuna yönelik bu denli yoğun ilginin, modern toplumun giderek daha fazla iletişim sıkıntısı çekmesiyle ilintilendiriyor. Kanımca böyle bir tespit, ilk elde parlak ve çarpıcı gibi gözükebilse de, çözümleyici kabiliyeti sınırlı, "estetik" bir ifadeden öteye gitmiyor. İletişim olanaklarının, en azından nicel olarak, geçmişle kıyaslanmayacak oranda geliştiği bir dönemde, iletişim araçlarının toplumdaki rolünün giderek daha fazla sorgulanması doğaldır. Üstelik bu araçların içinde ayrıcalıklı bir yer işgal eden basın-yayın araçları, pazar ekonomisi içinde tekelleşme eğilimlerinin en fazla hissedildiği üretim alanlarından birisi. Ama sorun, sadece pazar ekonomisinden kaynaklanmıyor. Pazar ekonomisi yerine, devlet mülkiyeti merkezli soylusu için gazete, onun iktisadi, siyasal ve kültürel gücünü yeniden üretmesi için elzem olan bir araçtır. Gazete, okuma yazma oranının sınırlı olduğu XIX. yüzyıl boyunca, elitlerin iktidarlarını yeniden üretme sürecinde önde gelen bir yere sahipti. Aynı zamanda, karşı iktidar ve iktidar karşın hareketler için de vazgeçilmez bir araçtı. Toplumsal kararların oluşmasında kamuoyunun öneminin giderek artmasıyla birlikte, basın-yayın kuruluşlarının kamuoyu oluşturma işlevleri ön plana çıktı. Önce gazeteler, sonra radyo, daha sonra televizyon ve şimdi elektronik gazeteler, "agora" fonksiyonu görmeye başladılar. Bilindiği gibi, klasik demokrasi modelinin beşiği sayılan Atina demokrasisinde, kent-devletini (siteyi) ilgilendiren kararlar, agorada tüm yurttaşların katıldığı tartışmalı toplantılarda alınırdı. Atina'da yurttaşlık hakkının, özgür statüde doğmuş, yetişkin erkeklere ve sadece bunlara tanındığını unutmadan, bugünün medyasının kamuoyu oluşturma işleviyle, antik dönem Atina'sının agorasını karşılaştırmakta yarar var.

---